Kính gửi quý anh chị em trong Chúa Ki-tô,
Trong thần thoại Hy Lạp, vị thần titan Prometheus đã đánh cắp lửa từ các vị thần để ban cho loài người, giúp con người xây dựng nền văn minh, phát triển công nghệ và tri thức. Prometheus đã bị Zeus trừng phạt vì Zeus cố tình không cho loài người sử dụng lửa để giữ con người trong trạng thái bất lực, phụ thuộc vào các vị thần. Đối với người Hy Lạp cổ đại, lửa tượng trưng cho sự phát triển, công nghệ và văn minh vì lửa cho phép loài người sưởi ấm, nấu nướng và chế tạo công cụ. Lửa là biểu tượng nền móng của văn minh nhân loại.
Trái lại, trong Lễ Vọng Phục Sinh, lễ mừng thiêng liêng nhất trong năm phụng vụ Công Giáo, phụng vụ bắt đầu bên ngoài nhà thờ với nghi thức làm phép lửa. Sau đây là lời nguyện làm phép: “Lạy Chúa, Chúa đã sai Con Một đến giãi ánh vinh quang rực rỡ của Chúa vào lòng tín hữu, xin thánh + hóa ngọn lửa mới này, và trong suốt thời gian mừng Lễ Vượt Qua, xin cho niềm khao khát Nước Trời cũng bừng lên thiêu đốt lòng chúng con, và thanh tẩy muôn ngàn tội lỗi, để mai sau chúng con xứng đáng vào thiên quốc tham dự lễ ánh sáng muôn đời.” Nói đơn giản là: Thiên Chúa thắp sáng ngọn lửa trong lòng chúng ta để chúng ta có thể khao khát thiên đàng và sống trong ánh sáng của Ngài. Không giống như Zeus, Thiên Chúa chia sẻ ngọn lửa với chúng ta, không phải để kiểm soát chúng ta mà để dẫn dắt chúng ta đến với vinh quang của Ngài trên thiên đàng.
Nhân loại có một mục tiêu vinh quang. Theo truyền thống Kinh Thánh, Thiên Chúa tạo dựng con người theo hình ảnh và tương đồng với Ngài (Gn. 1:27), mời gọi chúng ta sống trong tình bạn hòa hợp và hiệp thông với Thiên Chúa ngay từ lúc ban đầu. Thiên Chúa ban cho loài người trí tuệ và sự tự do ý chí, đồng thời đặt ra những ranh giới rõ ràng mà chúng ta không được vượt qua (tượng trưng bởi “cây biết điều thiện và điều ác”, xem. Gn. 2:17). Do vậy, mặc dù Thiên Chúa tạo dựng con người theo hình ảnh và tương đồng với Ngài, chúng ta không phải là các vị thần – tuy nhiên chúng ta vẫn được mời gọi chia sẻ vinh quang huy hoàng của Ngài.
Vị thánh thế kỷ thứ hai, Irênê, có câu nói nổi tiếng rằng: “vinh quang của Thiên Chúa là [con người] được sống viên mãn và sự sống của [con người] là chiêm ngắm vinh quang Thiên Chúa”. Đây là mối tương giao diệu kỳ: Thiên Chúa vui mừng khi chúng ta trưởng thành, và chúng ta đạt trọn vẹn tiềm năng khi sống trong tình bạn với Ngài. Như vậy, Thiên Chúa trong Kinh Thánh không nhỏ nhen và ghen tị như Zeus trong thần thoại Hy Lạp, giữ lại những ân huệ chỉ để khiến con người bất lực và phụ thuộc. Thay vì thế, Thiên Chúa trong Kinh Thánh tạo dựng con người với trí tuệ và tự do ý chí, mong muốn con người phát triển. Nhân loại đạt đến đỉnh cao khi chúng ta sống trong tình bạn và hiệp thông với Đấng Tạo Hóa, Thiên Chúa gần gũi và đầy yêu thương. Thiên Chúa mong muốn điều tốt nhất cho chúng ta và ban cho chúng ta những phương tiện để nhờ ân sủng Ngài mà đạt được vinh quang.
Đức Thánh Cha Lêo đã nhắc nhở chúng ta về sự hiểu biết khôn ngoan và lòng thành kính của Thánh Augustinô khi ngài nói: “Lạy Chúa, Chúa đã dựng nên chúng con cho Chúa, nên lòng chúng con khắc khoải cho đến khi nghỉ yên trong Chúa”. Thực vậy, Thiên Chúa giúp chúng ta tìm thấy sự viên mãn nơi Ngài, và vì vậy, niềm hạnh phúc tột đỉnh chỉ có thể tìm thấy trong Thiên Chúa của vinh quang. Không điều gì khác có thể thỏa mãn trọn vẹn lòng khát khao của chúng ta.
Thiên Chúa gieo trong lòng chúng ta ngọn lửa tình yêu, ngọn lửa khát khao hướng đến điều thiêng liêng, điều siêu việt, điều gì đó vĩ đại hơn chính bản thân mình. Chúng ta thắp sáng ngọn lửa ấy bằng cách yêu thương Thiên Chúa và người lân cận. Chúng ta không cần mang theo “ngọn lửa bị đánh cắp”, bởi Thiên Chúa đã gieo trong trái tim và linh hồn chúng ta ngọn lửa từ thuở ban đầu, để chúng ta được sống trong tình bạn và hiệp thông với Đấng Tạo Hóa đầy yêu thương. Do đó, nhờ ngọn lửa đức tin, chúng ta cùng với Thiên Chúa xây dựng nền văn minh tràn đầy tình yêu – Nước Thiên Chúa. Đặc biệt trong Mùa Phục Sinh này, khi chúng ta chiêm ngắm Nến Phục Sinh trong các nhà thờ của chúng ta, được thắp sáng từ ngọn lửa Phục Sinh, nguyện chúng ta được vinh quang trong Thiên Chúa, Đấng chia sẻ với chúng ta ngọn lửa tình yêu của Ngài. Chúc Mừng Lễ Phục Sinh!
Giám Mục Oscar Cantú
Giám Mục Giáo Phận San José